1. CINNAMON MUTATIE

Cinnamon is dus een geslachtsgebonden mutatie en is in onze contreien al vrij goed te vinden. Typisch kenmerken voor de cinnamon is dus dat de mutatie geslachtsgebonden is en dat het zwart in de veren vervangen is door bruin. Hierdoor kan cinnamon ook geen zwart of grijs produceren in eender welke schakering en toch is er geen reductie van pigment gevonden in de bevedering. En natuurlijk hebben de pas geborenen roodroze ogen die donkerder worden wanneer ze ouder worden.

De geelzijde mutatie is zeker nog niet volledig verklaarbaar, maar op deze moment wordt gedacht dat deze mutatie een opaline mutatie zou kunnen zijn. Om dit te kunnen begrijpen moet men bepaalde typische opaline zaken kennen. Als eerste moet men weten dat de opaline mutatie geslachtsgebonden  vererft. Ten tweede dat opaline een gewijzigde pigmentverdeling  heeft, maar geen nieuw pigment creëert dat niet reeds aanwezig is. Ten derde: de vleugelstreep onder de vleugel wordt zichtbaar. Tenslotte: de grijze dons verandert in witte dons. Toch is het geel pigment niet verdwenen uit de dons.

Met deze typische kenmerken kunnen we zeggen dat het opaline gen de verspreiding van het grijze pigment flink reduceert, terwijl het gele pigment zich verder verspreidt. Zo komen ook de andere familiekleuren zoals oranje en roze te voorschijn in de vogels die deze van naturen reeds bezitten.

 Er is geen verandering in de structurele kleurproductie, juist een verhoging. Deze verhoging van kleur verklaart waarom de gele, het roze en het oranje zo onstandvastig zijn bij de geelzijde molinea. Dat verklaart ook waarom er zo een verscheidenheid is in kleur bij de geelzijde.

Nu we enkele basis zaken boven hebben gehaald, kunnen we starten met de genetica van dit gedeelte. Aan de hand van chromosomen paringen kunnen we aantonen welke uitkomsten mogelijke zijn. Nu we weten dat de cinnamon en de geelzijde geslachtsgebonden mutaties zijn, ga we ofwel de ene ofwel de andere gebruiken.

 Zoals vroeger reeds uitgelegd heeft een pop een X en een Y chromosoom en toont deze als XY. Bij de man wordt dit XX. Verder weten we intussen ook dat enkel het X chromosoom groot genoeg is om het geslachtsgebonden chromosoom te dragen. Daarom schrijven we bij het X chromosoom de mutatie, namelijk in het cinnamon geval: Xcin. Een cinnamon pop ziet er dan als volgt uit: YXcin. Een testje: wat is het volgende: XcinXcin? Juist ja een cinnamon man.

Je moet hieruit twee regels blijven onthouden: een pop moet bij de geslachtsgebonden factor de mutatie tonen. Ten tweede de man is de enige die split kan zijn, of met andere woorden de man hoeft de kleur niet te tonen.

• DE TABELLEN

Om te beginnen, laat ons zien hoe een tabel er uit ziet van het resultaat van een koppeling met geen mutatie genen aanwezig. Deze tabel toont dat uit deze paring theoretisch 50% mannen en 50% poppen geboren worden. En dit is het bizarre aan heel deze genetische paring: het is en blijft theoretisch. Statisch bekeken zouden we per koppel 1000 jongen moeten kunnen verkrijgen en dan zou het resultaat met een zeer klein verschil kunnen zijn, maar vb ook 40% mannen en 60% poppen. We kunnen natuurlijk ook het omgekeerde resultaat bekomen hebben, vb 60% mannen en 40% poppen.

Denk bij het bekijken van deze tabel dat een man XX en de pop YX. Deze tabel is een goede start om verder te gaan met geslachtsgebonden mutaties.

In een gelijkaardige tabel werken we hetzelfde maar dan met de geslachtsgebonden factoren cinnamon of geelzijde. 

In bovenste tabel zie je dat 50% van de jongen mannen zijn en 50% poppen. Beide geslachten zijn ofwel cinnamon of wel geelzijde.

• SPLITTEN

Bij de geslachtsgebonden mutaties kunnen alleen de mannen split zijn. U weet nog dat bij de mannen de beide X chromosomen het geslachtsgebonden gen moeten dragen willen deze mannen de kleur tonen. Wanneer het geslachtsgebonden gen zich maar op één chromosoom bevindt, dan toont de man niet de kleur maar is hij wel split, in ons geval split voor cinnamon of split voor geelzijde. Uiterlijk is dus niets, of zeer weinig te vinden van de mutatie, maar hij is wel drager van de mutatie. Hopelijk helpt de onderstaande tabel bij de vorige uitleg. 

Zoals je uit de tabel kan leren, hebben we in het eerste deel een zichtbaar geelzijde man gepaard aan een wildkleur pop. Het resultaat is dat alle poppen de geelzijde mutatie laten zien en dat de mannen de mutatie wel in zich hebben, maar zeker niet tonen.

In het tweede stukje hebben we een zichtbare geelzijde pop gepaard aan een wildkleur man. Het resultaat is dat in het nest geen enkele jongen de mutatiekleur toont. Uit de tabel blijkt dat de mannen de mutatie gen in zich dragen (split zijn). Je ziet ook dat de tabel niks vergeet. Het blijkt er direct uit dat je niet kan vergissen.

Een volgende paring is een split man gepaard aan een wildkleur pop. Deze paring is verwerkt in tabel 6.  Je ziet direct dat men hier een probleem krijgt. Bij de poppen valt het nog mee. De ene helft van de poppen is wildkleur de andere helft is geelzijde. Bij de mannen is de helft split voor geelzijde en de andere helft is gewoon wildkleur. Maar daar zit het probleem. Je kan uiterlijk niet zien welke mannen split zijn en welke gewoon wildkleur zijn. Hier spreekt men dus over mogelijke of kans splitten. Om zeker te zijn wie split is moet je de vogels uit testen in proefparingen.

Een volgende paring is een zelfde split man gepaard aan een geelzijde pop. Je ziet in tabel 7 dat van de mannen 50% split zijn en 50% zichtbaar geelzijde zijn. Maar je weet zeker dat de mannen split zijn. Bij de poppen zie je dat je 50% wildkleuren hebt en 50% geelzijden.

• DUBBEL SPLITTEN

Nu we onder de knie uit welke combinaties men splitten verkrijgt, gaan we nog een stukje verder. Omdat elk X chromosoom een mutatie kan dragen is het ook mogelijk dat een man split is voor meerdere mutaties. De term “dubbel split” wil in ons geval zeggen dat de man split is voor geelzijde en split voor cinnamon. Het hoeven natuurlijk niet direct deze mutaties te zijn waarvoor de man split is, maar in deze uiteenzetting gaat het alleen daarover. In onderstaande tabel zie je het “maken” van een dubbelsplit verloopt.

Beide bovenstaande tabellen tonen aan hoe je een dubbelsplit man moet creëren. Omdat elke jonge man een X chromosoom krijgt van zijn beide ouders maakt het dus niet uit welke beide ouders hebben (in dit geval cinnamon of geelzijde). Het hangt alleen af welke mutatie pop je wil kweken. Wil je een geelzijde pop kweken dan neem je als vader een geelzijde, wil je een cinnamon kweken dan neem je als vader een cinnamon.

Zoals we vroeger reeds gezien hebben moet de man twee maal dezelfde mutatie op zijn X chromosomen hebben om de kleur of mutatie te tonen. In beide tabellen zie je dat ze op elk X chromosoom een andere mutatie dragen en daardoor zijn uiterlijk gelijk aan een pure wildkleur. Je ziet uiterlijk niet dat de man split is of dubbel split. Als je dus een dubbel split wil aanschaffen moet je de kweker dus op zijn eerlijkheid vertrouwen. Als je de dubbel split zelf kan kweken ben je natuurlijk altijd zeker.

• DE PINE-APPLE OF DE GEELZIJDE-CINNAMON

Eerst een woordje uitleg waar de naam pine-apple vandaan komt.

De naam pine-appel is afkomstig uit het Engels. Het is het Engelse woord voor een ananas. Dit komt omdat de vogels bekendgeraakt zijn door een Engelse kweker die 2 stuks fotografeerde bovenop een ananas, en waar de rood-oranje-gele kleur van de schil van de ananas fel leek op de borstkleur bij zijn vogels.  Onze Franse vrienden spreken dan ook over de naam 'ananas'

We zijn nu zover dat we een van de prachtigste mutaties kunnen gaan creëren. Hoe doe je dit nu? We hebben nu al informatie reeds bij elkaar gebracht. We moeten enkel de puzzel nog in elkaar steken. De prachtige pin-apple mutatie is namelijk een combinatie van de geelzijde en de cinnamon. Hoe breng je nu echter beide mutaties op een enkel X chromosoom?

Hier komt dan de dubbel split in het vizier komt. Een dubbel split gekoppeld aan een geelzijde of cinnamon geeft soms raar uitkomsten. Wanneer door crossing over de beide mutaties samenkomen geeft dit een jong met beide mutaties. Crossing over is wanneer de mutatie van een X chromosoom over springt naar een ander chromosoom en de combinatie van de twee geeft in dit geval de prachtige geelzijde-cinnamon. Omdat alleen bij de man deze cross over kan voorvallen, krijg je alleen poppen geelzijde-cinnamon. Dat is ook de reden waarom het zo lang geduurd heeft dat er een zichtbare geelzijde-cinnamon man beschikbaar was. Een pop heeft maar één X chromosoom en daarom kan je hier ook geen cross over krijgen.

Het speelt geen rol welke van de twee nodige mutaties de pop is om de pin-apple te kweken. Het hangt alleen van U af welke zichtbare mutaties je wilt hebben in het nest. Hou wel in gedachte dat er altijd een mogelijkheid is dat door de cross over er een man helemaal geen split is. Het is een zeer kleine kans, maar deze bestaat wel.

Hieronder volgt de verduidelijking.

Als we een dubbelsplit man paren aan een cinnamon pop krijgen we het volgende resultaat: de helft van de poppen zijn zichtbaar cinnamon, de andere helft is zichtbaar geelzijde. Als we geluk hebben is bij ongeveer 10% een cross over gebeurd en krijgen we een geelzijde-cinnamon pop. Bij de mannen is ongeveer de helft zichtbaar cinnamon, terwijl het grootste overige aantal split zullen zijn voor cinnamon. Bij de zichtbare cinnamons is ongeveer de helft split voor geelzijde. Soms is het zichtbaar dat de mannen split zijn voor geelzijde. Bij sommige kwekers krijgen ze zelfs soms andere benamingen. Er is echter ook een maar: er zijn mannen bij die nergens split voor zijn. Hoe komt dit? Door de mogelijke cross over bestaat de mogelijkheid dat het mutatie gen wel “overspringt” maar zelf niks terug krijgt.

Wanneer we een dubbel split man paren aan een wildkleur pop bestaat eveneens de kans dat er een geelzijde-cinnamon pop geboren wordt. Alleen van de mannen ben je niet zeker de welke split zijn. Ze zijn maar “kans” split.

Om een man geelzijde-cinnamon te kweken, kunnen we een dubbel split man paren aan een geelzijde-cinnamon pop en hopen dat er een cross over gebeurt. Wanneer we een zeker split geelzijde-cinnamon hebben, zijn we natuurlijk een serieuze stap verder, want zo een man paren aan een geelzijde-cinnamon pop geeft je meer kans op een geelzijde-cinnamon man.

In deze laatste tabel zien we dat je bij de mannen bij de cinnamons ze split zijn voor geelzijde en bij de geelzijde ze split zijn voor cinnamon. Met andere woorden ze zijn split voor de geelzijde-cinnamon.  Meer zelfs theoretisch heb je ongeveer 10% kans dat je een zichtbare geelzijde-cinnamon man hebt gekweekt. Maar ook hier mogen we niet vergeten dat cross over niet alleen zorgt voor de prachtige geelzijde cinnamon, maar dat er ook wildkleur vogels geboren worden. Gelukkig blijft dit echter beperkt tot de poppen. Zoals je ziet zijn de mannen toch nog split voor geelzijde-cinnamon.

We kunnen natuurlijk nog verder gaan.

Uit deze 2 laatste tabellen leer je dat, of nu de mannen geelzijde zijn split cinnamon of andersom, gepaard aan een geelzijde-cinnamon pop, 50% van de mannen en poppen geelzijde cinnamon zijn. De rest heeft de mutatie aangenomen van de kleur van de vader waarmee je vertrokken bent. Zo zijn de mannen in tabel 14 split cinnamon en in tabel 15 split geelzijde.

Ik zou nu nog een tabel kunnen samenstellen, maar je zal nu wel begrijpen dat een man geelzijde-cinnamon gekoppeld aan een pop geelzijde-cinnamon het resultaat 100% geelzijde-cinnamon jongen geeft.

 De volgende tabel wil ik je echter niet onthouden:

 We zijn hier vertrokken met een zekere man split geelzijde-cinnamon gekoppeld aan een geelzijde-cinnamon pop. Je ziet direct dat 50% van alle jongen geelzijde-cinnamon zijn. De wildkleur poppen blijven gewoon wildkleur en de wildkleur mannen zijn split geelzijde-cinnamon.

En dan kunnen we nu nog een stap verder gaan. We kunnen de geelzijde cinnamon in de “blauwe” of de zeegroene brengen. Aangezien deze laatste mutaties recessief is, vertrekken we het best met een geelzijde cinnamon man gekoppeld aan een zeegroene pop. Je zal in de nest het volgende resultaat vinden: alle mannen zijn split zeegroen en split geelzijde-cinnamon. De poppen zijn allemaal geelzijde-cinnamon split zeegroen. Je neemt nu een driedubbel split man en paart deze aan een zeegroene pop. De mannen zijn zeker split zeegroen of zichtbaar zeegroen, mogelijk split geelzijde cinnamon. De poppen zijn cinnamon, geelzijde, wildkleur en geelzijde-cinnamons, waarvan de helft zeegroen en de andere helft split zeegroen. Je ziet dus dat je via deze weg een zeegroene geelzijde-cinnamon kan kweken.

Je ziet dat dit alles een hele boterham is geweest. Ik heb hier getracht op een begrijpbare manier uit te leggen hoe je een kromsnavel in een mooie mutatie op stok kan krijgen. Ik wens je in ieder geval geluk bij het uit proberen.

Deze tekst heb ik  overgenomen van de Parkieten Federatie

en met toestemming van dhr. Jef Kenis & Benny Vankeirsbilck